Zambrów upamiętnił Żołnierzy Wyklętych. Hołd oddany tym, którzy nie złożyli broni
1 marca 2026 r., Zambrów — O świcie, przy pomniku żołnierzy Armii Krajowej na cmentarzu parafialnym przy ulicy Ostrowskiej, zebrali się mieszkańcy Zambrowa, przedstawiciele władz powiatu, duchowieństwo i żołnierze. Cel był jeden — uczcić pamięć tych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i przez lata stawiali opór komunistycznemu reżimowi. Dziś nazywamy ich Żołnierzami Wyklętymi.
Kim byli Żołnierze Wyklęci?
Po 1945 roku Polska znalazła się pod kontrolą sowieckiego mocarstwa. Rząd komunistyczny, narzucony przemocą i sfałszowanymi wyborami, przystąpił do brutalnej pacyfikacji wszelkiej opozycji. Tysiące żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i innych organizacji niepodległościowych stanęło przed dramatycznym wyborem — kapitulacja lub kontynuacja walki.
Wielu wybrało las.
Polska Podziemna lat powojennych to rozdział wyjątkowo mroczny i przez dekady celowo wymazywany z pamięci zbiorowej. Żołnierzy tych oficjalnie nazywano „bandytami”, „faszystami”, „wrogami ludu”. Wyroki śmierci wykonywano w więzieniach, ciała grzebano potajemnie w zbiorowych mogiłach, a rodziny skazańców szykanowano przez lata.
Na Podlasiu i Ziemi Zambrowskiej podziemie niepodległościowe działało ze szczególną intensywnością. II Podlaska Brygada Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) — uwieczniona na historycznym zdjęciu z okolic Zaręb-Skórek z maja 1947 roku — była jednym z oddziałów, które przez długi czas skutecznie wymykały się siłom bezpieczeństwa. Jej żołnierze walczyli nie o łupy, lecz o Polskę wolną od sowieckiej dominacji.
Uroczystości w Zambrowie — 1 marca 2026 r.
Tegoroczne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Zambrowie zorganizowały wspólnie Starostwo Powiatowe oraz Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej.
Punktualnie o godzinie 8:00 przy pomniku żołnierzy Armii Krajowej odbyły się okolicznościowe przemówienia, po których żołnierze 2. Brygady Pancernej Legionów z Czerwonego Boru wykonali apel pamięci i salwę honorową. Złożono wieńce i kwiaty, a zebrani przemaszerowali następnie do kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej, gdzie o godzinie 9:00 odprawiona została Msza Święta w intencji poległych i pomordowanych żołnierzy podziemia.
O godzinie 10:00, w domu parafialnym przy kościele, głos zabrał Pan Dariusz Syrnicki — Prezes Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych Okręgu Łomża. Jego prelekcja historyczna przybliżyła zebranym dramatyczne losy podziemia niepodległościowego w Powiecie Zambrowskim — historię, która przez lata była przemilczana lub fałszowana.
Uroczystości zaszczycili swoją obecnością Starosta Zambrowski Edyta Marchelska-Groszfeld, Wicestarosta Robert Maciej Rosiak oraz Przewodniczący Rady Powiatu Jacek Norbert Murawski.
„Co szlachetne i wielkie — przyjmij, co płytkie i nikczemne — odrzucaj”
Słowa te, przypisywane pułkownikowi Łukaszowi Cieplińskiemu — komendantowi IV Zarządu Głównego WiN, zamordowanemu przez komunistów w 1951 roku — nadają ton całym obchodom. Ciepliński był jednym z symboli niezłomnej postawy: do końca odmawiał współpracy z reżimem, zachowując godność, którą oprawcy usiłowali mu odebrać.
Wydarzenie towarzyszące — 6 marca 2026 r.
Tydzień po głównych uroczystościach, 6 marca, Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. W. Lutosławskiego w Zambrowie stanie się miejscem kolejnego spotkania z historią i kulturą. O godzinie 17:00 prelekcję historyczną o podziemiu niepodległościowym poprowadzi Leszek Żebrowski, Przewodniczący Rady Historycznej Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych — jeden z najwybitniejszych polskich badaczy tej epoki.
O godzinie 18:00 odbędzie się Recital Chopinowski „Fryderykowi na Imieniny” w wykonaniu prof. Jerzego Maciejewskiego — bo pamięć o bohaterach najpiękniej wybrzmiewa tam, gdzie spotykają się historia i sztuka.
Pamięć jako obowiązek
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzony jest w Polsce od 2011 roku, zawsze 1 marca — w rocznicę wykonania wyroków śmierci na przywódcach IV Zarządu Głównego WiN w 1951 roku. To data symboliczna: przypomina nie tylko o ofierze konkretnych ludzi, ale o całym pokoleniu, któremu odebrano możliwość normalnego życia — a często i samo życie — za to, że wybrali Polskę.
Zambrów pamięta. I daje temu wyraz rok po roku.
Uroczystości zorganizowały: Starostwo Powiatowe w Zambrowie oraz Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie.
