105. rocznica bitwy pod Paprocią i Pęchratką – hołd dla bohaterów wojny 1920 roku

W niedzielę, 3 sierpnia 2025 roku, odbyły się uroczystości patriotyczne upamiętniające 105. rocznicę bohaterskiej bitwy stoczonej 4 sierpnia 1920 roku przez żołnierzy 201. Ochotniczego Pułku Piechoty z oddziałami bolszewickimi pod Paprocią i Pęchratką. Wydarzenie to, choć lokalne w skali geograficznej, miało ogromne znaczenie symboliczne – ukazuje determinację młodego państwa polskiego w walce o niepodległość oraz poświęcenie młodych ochotników, często harcerzy i studentów, którzy z bronią w ręku bronili dopiero co odzyskanej wolności.

Obchody zgromadziły licznych mieszkańców regionu, przedstawicieli władz samorządowych i państwowych, duchowieństwa, organizacji społecznych oraz poczty sztandarowe. Rozpoczęły się uroczystym odśpiewaniem hymnu narodowego, po którym głos zabrał gospodarz wydarzenia – Wójt Gminy Szumowo Andrzej Pskięt. W imieniu władz gminnych przemówiła również Zastępca Wójta Magdalena Michalska, podkreślając rolę pamięci historycznej w budowaniu wspólnoty narodowej.

Wśród zaproszonych gości obecni byli m.in.: Senator RP Marek Adam Komorowski, Wicestarosta Powiatu Zambrowskiego Robert Rosiak, przedstawicielka Biura Poselskiego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego – Magdalena Kożluk, a także proboszcz parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Andrzejewie ks. dr Jerzy Kruszewski. Obecni byli także przedstawiciele lokalnych instytucji i firm – m.in. wiceprezes Banku Spółdzielczego w Szumowie Aneta Gawkowska-Jastrząb oraz Edward Lipiński, a także radni Gminy Szumowo.

Licznie przybyły poczty sztandarowe reprezentujące m.in. Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (okręg łomżyński), Gminny Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Szumowie, OSP w Pęchratce Polskiej oraz Szkoły im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Paproci Dużej. W obchodach wzięły udział również lokalne organizacje patriotyczne, w tym Stowarzyszenie „Wizna 1939” z prezesem Dariuszem Szymanowskim, Związki Piłsudczyków z Ostrowi Mazowieckiej i Szczuczyna, Drużyna Harcerska „Łowcy Przygód” ze Srebrnej oraz Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Szumowskiej i Andrzejewskiej.

Na zakończenie części oficjalnej głos zabrali: Wójt Andrzej Pskięt, Senator RP Marek Adam Komorowski, Wicestarosta Robert Rosiak, Magdalena Kożluk w imieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz pułkownik Andrzej Rutkowski. W ich przemówieniach przewijał się wspólny ton: wdzięczność dla bohaterów, potrzeba pielęgnowania pamięci historycznej i wychowania młodego pokolenia w duchu patriotyzmu.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było złożenie kwiatów pod kopcem upamiętniającym bitwę z 1920 roku – symbolicznym miejscem, gdzie spoczywają szczątki poległych. Ich mogiła została odkryta w 2017 roku przez członków Stowarzyszenia „Wizna 1939”, którzy doprowadzili do ekshumacji i uroczystego pochówku żołnierzy 201. Pułku Piechoty. Znalezione szczątki, jak ustalili specjaliści, należały do młodych ludzi – niektórzy mieli zaledwie 14–17 lat.

Bitwa pod Paprocią i Pęchratką, choć tragiczna w skutkach, stanowi ważny rozdział historii wojny polsko-bolszewickiej. Była częścią większych działań opóźniających, które umożliwiły skuteczną obronę Warszawy podczas przełomowej Bitwy Warszawskiej. Dziś, 105 lat później, mieszkańcy regionu Szumowa, Srebrnej i Andrzejewa przypominają, że to właśnie w takich miejscach jak te kształtowała się niepodległość II Rzeczypospolitej – nie tylko w wielkich bitwach, ale i w lokalnych starciach, gdzie patriotyzm mierzono gotowością do najwyższej ofiary.

Uroczystość była nie tylko hołdem, ale także żywą lekcją historii – pełną szacunku, zadumy i dumy z bohaterskiej przeszłości.